Sönmez: ‘Türkiye’de hiçbir zaman basın özgür ve bağımsız olmadı’

Bizim Parti Sözcüsü Tandoğan Sönmez: ‘Özgürlüğün olmadığı yerden basın bayramı da,

gazeteciler günü de sadece göz boyamadır’ dedi.

Bizim Parti Sözcüsü Tandoğan Sönmez:   Sanırım 43 yılı aşkın süredir basının içerisindeyim.

1982 yılında Tercüman-Bulvar gazetelerinde başlayan yolculuğuma bundan birkaç ay önce Bizim Parti’nin kurucusu olmamdan dolayı veda etmiştim.

Yaşamım medyada geçtiği için de yaşanan tüm sıkıntıların şahidiyim.

Türkiye’de hiçbir zaman basın özgür ve bağımsız olmadı.

Ancak Türkiye’de hiçbir zaman basın Askeri darbe dâhil, bu kadar esir de yaşamadı.

Böylesine gözü kapalı iktidarın ve siyasetin emir kulu olmadı.

İşte edindiğim bütün bu deneyimlerimden yola çıkarak hazırlamış olduğumuz ‘Basın ve Yayıncılık Yasası’nı oluşturduk.

Her alanda çare programı olan Bizim Parti, basın ve yayıncılık alanında da yasa taslağını hazırladı ve programına aldı.

Bir ülkenin dört temel direği vardır.

Bunların tamamen bağımsız ve özgür olmaları, ülkenin ve halkın geleceği için zorunludur.

İktidarların bağımsız olması mutlak önemlidir.

Hiçbir dış güçlere diyet borcu olmayacak, tek gücü halkı olacak.

Meclisi mutlaka bağımsız ve özgür olacak.

Meclis yasamada hükümetin istediğini değil, halkın ve ülkenin isteklerine göre yasalarını oluşturacak.

Yargı bağımsızlığı, ülkenin ve halkın gerçek bekasıdır.

Tüm yargı organları siyasetten uzak olmalı ve iktidarlar yargıya hiçbir atama yapamamalı.

Yargının tüm kurumları, kendi bünyelerinden oluşacak yöneticilerle yönetilmeli.

Ve dördüncü direği ise basın-yayındır.

Basın özgürlüğü, herkesin istediği gibi haber ve yorum yapmanın ötesinde, halkın taraşız ve özgürce haber alma hakkıdır.

O yüzden basın-yayın da tıpkı; yasam, yürütme ve yargı gibi kamu kurumlarıdır.

Çünkü basın-yayın toplumun vicdanı, devleti yönetenlerin ve hukukun gözlemcisidir.

Basın ve yayının tam olarak görevini yapması için yasaların da tam ve gerçekçi olması gerekir.

Özgür, bağımsız ve güçlü medyası olmayan ülkede ne demokrasi olur ne de adalet.

Ülke siyasilerin saltanat sürdüğü alana dönüşür.

Ne yazık ki günümüzde medyamız siyasetin ve iktidarın sesi olmuş durumda.

Bu duruma gelmemizin en önemli etkeni; yayın kuruluşlarının büyük sermaye gruplarının eline geçmiş olmasıdır.

İktidardan beslenen sermaye sahipleri hükümetin emir kulu haline gelmeleri, onların çıkarları için olduğu da bir gerçektir.

Yapılacak yeni ‘Basın – Yayın Yasası’ tamamen bağımsızlığı, özgürlüğü ve güçlü olmalarını sağlayacak.

Medyanın güçlü ve bağımsız olmasından dolayı da en çok ülkemiz kazanacak.

BASIN – YAYIN YASASI:

YAYIN KURULUŞU SAHİBİ OLMA:

1-Türkiye’de doğmuş her Türk vatandaşı basın yayın kuruluşu sahibi olabilir.

2-Yabancı uyruklular Türk ortak ile yayın kuruluşu sahibi olabilir.

3-Yabancılar yayın kuruluşunun en çok %30’na (yüzde otuz) sahip olabilir.

4-Yayın kuruluşları Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na aykırı yayın yapamaz.

5-Yayın kuruluşları yalnızca yayıncılık üzerine faaliyet gösterebilir.

6. Yayın kuruluşu ticari işletme sahibi olamaz, ticari işletme açamaz. Ticari işletmeler yayın kuruluşu sahibi ya da ortağı olamaz.
7. Yayın kuruluşları yalnızca reklamcılık üzerine faaliyet gösterebilecekleri işletme kurabilirler.
8. Yayın kuruluşu sahipleri, ticari işletme sahibi olamaz ya da ticari işletme sahipleri yayın kuruluşlarına ortak olamaz.

9- Yayın kuruluşu sahibi olmak için bu alanda en az 5 yıl çalışmış veya Basın Yayın Yüksekokulu ya da İletişim Fakültesi mezunu olması gerekir.

10- Yayın kuruluşu; basılı yayın, televizyon, radyo, internet ve sosyal medya platformlarından yayın yapabilir.

11- 50 binden az nüfuslu yerlerde şahıs şirketi olarak, 50 binden fazla nüfuslu yerlerde limitet ya da anonim şirketi olarak kurum olmaları gerekir.

12. Mevcut yayın kuruluşları en geç iki yıl içerisinde yeni düzenlemeye uyacak çalışmaları tamamlayacaklardır.

13- Siyasi partiler, siyasi parti yöneticileri, yayın kuruluşların sahibi ya da ortağı olamaz. Siyasi partiler veya partilere bağlı dernek, vakıf vb. oluşumlar da yayın kuruluşu ortağı veya sahibi olamaz.

14- Siyasi partiler kendi bünyelerinde, politikalarını anlatacak yayın kuruluşları kurabilirler. Ancak bu kuruluşlar, reklam ve sponsorluk alamaz, yayıncılara verilecek olan desteklerden faydalanamazlar.

GAZETECİ OLMAK İÇİN:

1- Basın Yayın Yüksekokulu ya da İletişim Fakültesi mezunu olacak.

2- Bu okulların dışından gazeteci olmak için en az bir yıl stajyer olarak çalışacak ve en az beş yıl gazetecilik yapmış olacak.

3- Staj ve gazetecilik eğitiminden sonra, Türkçe ve Sosyal Bilgiler dalında sınava girecek. Türkçe’den en az 80puan ve üstü, Sosyal Bilgiler’den 65-70 puan alması gerekir. Sınavı veremeyenler gazeteci olamaz. Stajyer olarak çalışabilir.

Ancak fotoğrafçı, kameraman ve teknik ekip bu sınavlardan muaf olabilir.

YAYIN İLKELERİ:

1-Ülkenin birliğini, milletin bütünlüğünü bozacak, halkın arasında nifak oluşturacak, ırk, dil, inanç ayrımı yapan yayınlar yapılamaz.

2- Kişi, kurum ve kuruluşlarla ilgili kanıtsız karalama yayını, hakaret, küfür veya küçük düşürücü, terörü ya da şiddeti övücü yayınlar yapılamaz.

3. Türk Milleti’nin tarihe mal olmuş kişileri, tarihi geçmişini karalayan, küçük düşüren yayınlar yapılamaz.

4- Kişilerin özel yaşamlarıyla ilgili yayınlar, izni olmadan yapılamaz.

5- Toplumun genel ahlakını, aile yapısını, gençlerin ve çocukların gelişimini olumsuz etkileyecek dizi film veya programlar, yayınlar yapılamaz.

6- Tamamen bir siyasi partinin ya da iktidarın taraftarlığını yapan yayınlar yapılamaz.

7- Yayın kuruluşları ve gazeteciler her konuda düşüncelerini, ideolojilerini özgürce yayınlayabilir.

8- Hiçbir gazeteci, yazar ve yayıncı fikirleri bakımından suçlanamaz, hakkında soruşturma açılamaz.

9- Kanıtı olan her haberi yayınlamakla sorumlu ve görevlidir.

10- Suçluyu ve suçluları ortaya çıkaracak belgeleri ve haberi saklayamaz.

11- Yayın kuruluşları ülkenin ve halkın sorunlarını yayınlamakla görevli ve sorumludur.

12- Hiç kimse yayın kuruluşlarını, gazeteci ve yazarları düşüncelerinden, yazıları veya fikirlerinden dolayı suçlayamaz, tehdit edemez ve baskı uygulayamaz.

13- Gazeteciler her konuda araştırma yapmakta özgürdür. Devlet sırları hariç gazeteciler, yaptığı araştırmalarda engellenemez. Her kurum ve kuruluş gazetecilere yardımcı olacaktır.

YAYIN KURULUŞUNA SAĞLANACAK OLANAKLAR

1-Yayın kuruluşları, yayın için alınacak cihazlar ve ulaşım araçları vergiden muaftır. Ancak aldıkları yayın cihazları ve araçları ticari amaçla satamaz.

2- Yayın kuruluşları sadece reklam ve sponsorluk gelirlerinin %15’ni vergi olarak ödeyeceklerdir.

KDV, ÖTV kuruma ait araçların MTV ödemeyecektir.

3- Elektrik, su, telefon, internet giderlerinin, SGK primlerinin yarısını ödeyecektir.

BASIN YAYIN KURULUŞLARIN GELİRLERİ:

Yerel Yayınlar:

-Her belediye, şehrinde bulunan ve belirlenen kurallara uygun yayın yapan yayın kuruluşlarına gelir sağlayacak fonlar oluşturacaktır.

Oluşturulacak Fonlar:

1. a) Basın Yayın müdürlüklerinin denetiminde olacak, bağımsız fon hesabı açılacak.
2. b) Geri dönüşüm ürünlerinden elde edilecek gelirlerin % 20’i medya fonuna ayrılacak.
3. c) Reklam verenler, reklam bedellerinin %5’ni, medya fonuna da ödeyecek.
4. d) Her ay sonunda banka, yayın kuruluşların hesabına, fonda toplanan bütçeyi eşit bir şekilde ödeyecek.
5. e) Her yerel yayın kuruluşu haftada en az beş kez kendine özgü haber yayınlayacak.
6. f) Belirlenen kurallar dâhilinde yayın yapmayan kuruluşlara, fondan ödeme yapılmayacak.

ULUSAL MEDYA GELİRLERİ:

-İletişim başkanlığının denetiminde ancak bağımsız fon oluşturulacak.

-Ülke genelindeki geri dönüşümlerden elde edilen gelirlerin %5’i fona aktarılacak.

– Tüm reklam verenler, reklam bedellerinin %3’nü medya fonuna da ödeyecek.

– Ay sonunda fonda biriken bütçe, ulusal yayın yapan kuruluşlara eşit şekilde paylaşılacak.

– TRT’de aynı kurallarla yayın yapacak ve devlet desteği sadece vergiden muaf olarak verilecek.

Halkın sesi, devleti yönetenlerin denetçisi olmayan bir medya, sadece kuru gürültü yapan kuruluşlar olarak kalır.

Bizim Parti hazırlamış olduğu yasalarla basın ve yayın kuruluşları görevlerini gerçek anlamda yapabilecek.