Bazı izler vardır ki rüzgâr siler…
Bazı izler vardır ki zaman unutturur…
Ama bazı izler de vardır ki toprağa yazılır ve asla kaybolmaz. İşte ağaç dikmek, insanın faniliğe karşı yazdığı en sessiz ama en güçlü cümledir.
Bir fidanı toprağa bıraktığınızda aslında sadece bir bitkiyi değil, kendi varlığınızın devamını emanet edersiniz. Çünkü ağaç, insanın ömrünü aşan bir iyiliktir. Gövdesi zamanla kalınlaşırken, sizin niyetiniz de derinleşir. Yaprakları çoğaldıkça, sizin amel defteriniz de çoğalır.
Sevgili Peygamberimiz şöyle buyurur:
“Kıyamet kopuyor olsa ve birinizin elinde bir fidan varsa, onu dikebiliyorsa diksin.”
Bu söz, sadece bir çevre bilinci değil; zamanın son anında bile umudu terk etmeme çağrısıdır. Modern dünyanın diliyle konuşursak bu hadis, insanın “sonuç odaklı” değil, “değer odaklı” yaşaması gerektiğini söyler. Çünkü kıyametin eşiğinde bile bir fidan dikmek, fayda üretmenin değil, anlam üretmenin eylemidir.
Bugün insanlık; hız, tüketim ve kısa vadeli kazançların peşinde koşarken, bu hadis bize uzun vadeli bir bilinç önerir. Bir ağacı diktiğinizde hemen karşılığını alamazsınız. Bu, sabrın ibadet haline dönüşmesidir. Modern psikoloji buna “gecikmiş haz” der; İslam ise bunu “sadaka-i cariye” olarak adlandırır: Akıp giden, kesintisiz sevap…
Kur’an’da ise doğa, sadece bir fon değil; bir ayettir, yani işarettir:
“Gökten su indirip onunla türlü türlü ürünler çıkaran O’dur.”
Bu ayet bize şunu fısıldar: İnsan üretmez, vesile olur. Toprak yaratır, insan emanet eder. Ağaç bu yüzden sadece biyolojik bir varlık değil, ilahi düzenin yaşayan bir şahididir.
Tevrat’ta insanın yeryüzüne “bakıcı” olarak gönderildiği anlatılır. Bu, modern ekoloji anlayışında “emanet bilinci” olarak karşılık bulur. Yani insan, doğanın sahibi değil; sorumlusudur. Ağaç dikmek bu sorumluluğun en sade ve en etkili ifadesidir.
İncil’de ise küçük bir tohumun büyüyerek büyük bir ağaca dönüşmesi örnek verilir. Bu benzetme, küçücük bir iyiliğin nasıl büyük sonuçlar doğurabileceğini anlatır. Bir fidan… Belki avucunuza sığar. Ama yıllar sonra gölgesi bir meydanı sarar.
Bugün bilim de bize aynı hakikati farklı bir dille söyler:
Bir ağaç, sadece oksijen üretmez; toprağı tutar, iklimi dengeler, canlılara yuva olur. Yani ağaç, tek başına bir ekosistemdir. Ve siz bir ağaç diktiğinizde, aslında görünmeyen yüzlerce hayata dokunmuş olursunuz.
İşte bu yüzden ağaç dikmek, modern çağda sadece bir çevre eylemi değil; aynı zamanda bir varoluş manifestosudur. “Ben sadece kendim için yaşamıyorum” deme cesaretidir.
Toprağa dikilen her fidan, insanın ölümle yaptığı bir anlaşmadır:
“Ben gidiyorum ama iyiliğim kalacak.”
Ve belki de en derin hakikat şudur:
Ağaç, insanın dünyaya bıraktığı en dürüst mirastır. Çünkü yalan söylemez, riya bilmez, karşılık beklemez… Sadece verir.
Öyleyse gelin…
Bir fidan dikelim.
Kıyamet kopsa bile…
Çünkü mesele dünyanın ne zaman biteceği değil,
bizim bu dünyaya ne bıraktığımızdır.
Muammer GÖKMEN
Uzman Vaiz