Türkiye uzun yıllardır enflasyonla mücadele ediyor. Bu süreçte ekonomi yönetiminde birçok isim değişti. Maliye bakanları değişti, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası başkanları değişti, TÜİK başkanları değişti… Ancak değişmeyen tek şey, enflasyonun ülke gündemindeki ağırlığı oldu.
Belki de artık şu soruyu sormak gerekiyor:
Enflasyonu kim bitirecek, yoksa enflasyon mu herkesi değiştirmeye devam edecek?
TÜİK Başkanları Değişti, Enflasyon Bitmedi
2000 yılından bu yana TÜİK’in başında birçok farklı isim görev yaptı. Bazıları uzun süre görevde kaldı, bazıları ise oldukça kısa sürelerde değişti.
|
Başkan |
Görev Başlangıcı |
Görev Bitişi |
Yaklaşık Süre |
|
Mehmet Aktaş (Vekil) |
2016 |
2019 |
3 Yıl |
|
Yender Atakan (Vekil) |
2019 |
2020 |
1 Yıl |
|
Muhammed Cahit Şirin |
2020 |
2021 |
1 Yıl |
|
Sait Erdal Dinçer |
2021 |
2022 |
1 Yıl |
|
Erhan Çetinkaya |
2022 |
2026 |
4 Yıl |
|
Mehmet Arabacı |
2026 (Mayıs) |
Görevde |
- |
(2016 sonrası TÜİK başkanları – göreve geliş ve görev süreleri zaman çizelgesi)
Bu süreç boyunca yöntemler değişti, hesaplama tartışmaları yaşandı, veri güvenilirliği kamuoyunda sıkça gündeme geldi. Ancak toplumun hissettiği temel sorun değişmedi:
- Hayat pahalılığı.
Merkez Bankası Başkanları Değişti, Mücadele Devam Etti
Benzer tablo Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafında da görüldü.
2000 yılından bugüne birçok başkan görev yaptı. Özellikle son yıllarda görev değişimlerinin hızlanması, ekonomi politikaları açısından dikkat çekici bir tablo oluşturdu.
|
Başkan |
Görev Başlangıcı |
Görev Bitişi |
Görev Süresi |
|
Murat Çetinkaya |
19 Nisan 2016 |
6 Temmuz 2019 |
3 Yıl 3 Ay |
|
Murat Uysal |
6 Temmuz 2019 |
7 Kasım 2020 |
1 Yıl 4 Ay |
|
Naci Ağbal |
7 Kasım 2020 |
20 Mart 2021 |
4.5 Ay |
|
Şahap Kavcıoğlu |
20 Mart 2021 |
9 Haziran 2023 |
2 Yıl 2 Ay |
|
Hafize Gaye Erkan |
9 Haziran 2023 |
3 Şubat 2024 |
8 Ay |
|
Fatih Karahan |
3 Şubat 2024 |
Görevde |
- |
(2016 sonrası TCMB başkanları – görev süreleri ve değişim listesi)
Merkez Bankası başkanları değişti, faiz politikaları değişti, ekonomik modeller değişti… Ancak enflasyon sorunu kalıcı şekilde çözülemedi.
İsviçre’nin Üzüldüğüne Biz Seviniriz
Ekonomik bakış açısındaki farkı anlamak için bazen başka ülkelere bakmak yeterli oluyor.
İsviçre’de yıllık enflasyonun Nisan 2026’da %0,6 açıklanması ülkede gündem oldu. Çünkü bu oran, Aralık 2024’ten bu yana görülen en yüksek seviyelerden biri olarak değerlendirildi.
Bizde ise böyle bir oran açıklansa muhtemelen:
- “Tarihin en düşük enflasyonu”
- “Ekonomide büyük başarı”
- “Fiyat istikrarı sağlandı”
başlıkları gündem olurdu.
Bu durum aslında ülkelerin ekonomik refleksleri arasındaki farkı gösteriyor.
Bir ülke için endişe kaynağı olan oran, başka bir ülke için ulaşılması zor bir hedef haline gelebiliyor.
Sorun Kişiler mi, Sistem mi?
Burada asıl tartışılması gereken konu şu olabilir:
Sürekli değişen kişiler mi sorun, yoksa değişmeyen ekonomik yapı mı?
Çünkü yalnızca isimlerin değişmesi tek başına çözüm üretmiyor.
Türkiye’nin uzun yıllardır mücadele ettiği temel yapısal sorunlar hâlâ masada duruyor:
- Enerji ithalatına bağımlılık
- Üretimde ithal girdi kullanımı
- Verimlilik sorunu
- Dış ticaret açığı
- Kur geçişkenliği
Bu nedenle enflasyon yalnızca para politikasıyla değil, üretim yapısıyla da doğrudan bağlantılı hale geliyor.
Verimlilik Olmadan Kalıcı Çözüm Zor
Enflasyonla mücadelede yalnızca faiz politikası yeterli olmayabilir.
Kalıcı çözüm için:
- tarımda verimlilik
- enerjide verimlilik
- eğitimde verimlilik
- sanayide katma değerli üretim
gibi alanlarda dönüşüm gerekiyor.
Çünkü verimlilik sadece daha fazla çalışmak değildir.
Verimlilik, daha az girdiyle daha fazla ve daha kaliteli üretim yapabilmektir.
Sonuç
Türkiye uzun yıllardır enflasyonu düşürmeye çalışıyor. Ancak geçen yıllar bize önemli bir gerçeği tekrar tekrar gösterdi:
Kişiler değişse de, ekonomik yapının temel sorunları çözülmedikçe enflasyon da kalıcı şekilde çözülemiyor.
Bu nedenle mesele yalnızca ekonomi yönetimindeki isimler değil; üretim modeli, enerji bağımlılığı, dış ticaret dengesi ve verimlilik gibi daha derin yapısal alanlar olabilir.
Belki de artık asıl soru şudur:
Enflasyonu kim yönetecek değil, enflasyon üreten yapı nasıl değişecek?
Not: Bu yazıda yer alan değerlendirmeler genel ekonomik analiz niteliğinde olup yatırım tavsiyesi değildir.
Aydın Uçar
Piyasa Analisti | Finansal ve Kurumsal Yönetim Danışmanı
E-posta: aydinucar1982@gmail.com
X:https://x.com/Aydinucar82
YouTube:https://www.youtube.com/@360Finans