Fethiye'nin il olması yönündeki siyasi açıklamalar tartışılmaya devam ederken, FTSO Meclis Üyesi Ramazan Gümüşhan'dan dikkat çeken bir değerlendirme geldi.
İl olmanın kamu yatırımları, istihdam ve ticaret açısından avantajlar sağlayabileceğini kabul eden Gümüşhan, asıl meselenin Fethiye'nin önümüzdeki 20-30 yılda nasıl bir kent olacağı olduğunu vurguladı.
FETHİYE İL OLURKEN NEYİ FEDA EDECEK?
“Bir kentin büyümesi, her zaman gelişmesi anlamına gelir mi? Fethiye'nin il olması tartışmasında asıl sorgulanması gereken konu belki de budur.
Son günlerde Fethiye'nin il olması yönündeki siyasi açıklamalar, ilçemizde farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden oldu. Bir kesim il olmanın getireceği kamu yatırımlarını, yeni istihdam alanlarını, ticari hareketliliği ve idari kolaylıkları önemli bir fırsat olarak değerlendirirken, diğer kesim Fethiye'nin zaten sahip olduğu ekonomik ve turistik cazibenin kontrolsüz büyüme nedeniyle zarar görebileceği endişesini taşımaktadır.

Aslında bu tartışma yalnızca Fethiye'nin il olup olmaması meselesi değildir. Asıl mesele, Fethiye'nin önümüzdeki 20-30 yılda nasıl bir kent olacağı, hangi ekonomik modelle gelişeceği ve gelecek nesillere nasıl bir Fethiye bırakacağımızdır.
Çünkü Fethiye sıradan bir yerleşim merkezi değildir. Fethiye'nin ekonomik gücünü oluşturan temel unsur; denizi, koyları, ormanları, tarımsal üretimi, tarihi mirası, doğal güzellikleri ve bütün bunların oluşturduğu uluslararası turizm değeridir.
Dolayısıyla il olmanın sağlayabileceği idari ve ekonomik avantajları değerlendirirken, olası kayıpların da aynı ciddiyetle ele alınması gerekmektedir.
Fethiye zaten büyümüş bir turizm merkezidir. Peki daha ne kadar büyüyebilir?
90 lı yıllarda bölgesel kalınmayı hızlandırmak için özellikle doğu bölgelerinde il niteliği ve nicelliği olmayan yerler hükümetlerin kararıyla il yapıldı. Böylelikle o bölgeye askeri ve sivil bürokrasi yoğunluğu oluşturarak ekonomiye can verildi. Belki o zamanlar bu doğru bir hamle olarak değerlendirlebilir. Peki günümüzde de aynı anlayışmı geçerlidir?
Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yayımlanan 2025 Sosyoekonomik Raporu'na göre ilçemiz 2025 yılında 1 milyon 909 bin 533 ziyaretçi ağırlamıştır. Toplam turizm yatak kapasitesi, turizm amaçlı kiralanan konutlar da dahil olmak üzere 75 bin 82'ye ulaşmış, insanların gelecek haylini kurduğu, ülkemizin yaşam kalitesi en yüksek yerlerin başında yer almaktadır.
Fethiye'nin artık yalnızca gelişmekte olan bir turizm bölgesi olmadığını, uluslararası ölçekte önemli bir destinasyon haline geldiğini göstermektedir.
Ancak bu büyüklüğün beraberinde getirdiği ciddi sorunlar da bulunmaktadır.

Özellikle yüksek sezonda trafik, otopark, su tüketimi, atık su yönetimi, çevre kirliliği ve kamu hizmetlerine erişim gibi konularda yaşanan sıkıntılar, mevcut kent kapasitesinin zorlandığını göstermektedir.
Burada kendimize şu soruyu sormalıyız:Bu sorunların çözülemesinin gerekçesi il olmamamızmı, yoksa siyasi erklerin ve çıkarların çatışmasımıdır?
Fethiye'nin bugün yaşadığı sorunlar daha fazla nüfus ve yapılaşmayla mı çözülecek, yoksa mevcut nüfusun ve ziyaretçilerin ihtiyaçlarını karşılayabilecek altyapı yatırımlarıyla mı?

2. İl olmanın getireceği nüfus artışı: Ekonomik kazanç mı, yeni bir yaşam maliyeti mi?
İl olduktan sonra sadece kamu tarafından atanacak 10 bin civarında bir nüfus artışı olacağı ön görülmektedir. Yeni kamu personeli ve ailelerinin bölgeye yerleşmesi elbette ticarete katkı sağlayacaktır. Konut, market, restoran, ulaşım, eğitim ve diğer hizmet sektörlerinde yeni bir talep oluşacaktır.Ancak ekonomik hareketlilik beraberinde yeni maliyetleri de getirecektir.
Örneğin 10 bin kişilik yeni yerleşik nüfus, ortalama 2,5 kişilik hane büyüklüğü varsayımıyla yaklaşık 4 bin ilave konut ihtiyacı doğurabilir.
Bu talep mevcut konut stoku ve yeni üretimle karşılanamazsa kiralar ve gayrimenkul fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşması beklenebilir.Bunun sonuçları yalnızca konut sahibi olmak isteyen vatandaşlarla sınırlı kalmayacaktır.
Yerel halkın konuta erişimi zorlaşabilir.
Kiracı olan ailelerin yaşam maliyetleri artabilir.
Turizm çalışanlarının barınma sorunu ağırlaşabilir.
Otel ve restoran işletmelerinin personel maliyetleri yükselebilir.
Gençlerin ve bölgedeki dar gelirli ailelerin kent merkezinde yaşaması güçleşebilir.
Burada önemli bir çelişki ortaya çıkmaktadır: İl olmanın ticarete katkı sağlaması beklenirken, aynı gelişme turizm sektörünün en önemli sorunlarından biri olan personel barınma maliyetlerini de artırabilir.
3. Fethiye'nin doğal güzellikleri ekonomik sermayesidir. Yapılaşma baskısı bu sermayeyi tüketebilir.
Fethiye'nin turizmde tercih edilmesinin en önemli nedenleri Ölüdeniz, Göcek, Kayaköy, Faralya, Kabak, Çalış ve çevresindeki doğal ve kültürel değerlerdir.
Bu bölgelerin ekonomik değeri, yalnızca üzerinde bulunan tesislerden değil, korunmuş doğasından ve özgün karakterinden kaynaklanmaktadır.
İl olmanın getirebileceği yeni kamu kurumları, konut ihtiyacı, ticari alan talebi ve nüfus artışı, beraberinde yeni yerleşim ve imar baskısı oluşturabilir.
Bu baskının nerelerde ve nasıl karşılanacağı planladımı?
Özellikle verimli tarım arazilerinin, ormanların, kıyıların ve doğal sit alanlarının yapılaşmaya açılması halinde kaybedilen değerlerin geri kazanılması son derece güç olacaktır.
Fethiye'nin geleceği açısından en önemli risklerden biri, kısa vadeli ekonomik beklentiler uğruna uzun vadeli doğal değerlerin kaybedilmesidir.
4. Fethiye'nin marka değerini kaybetme riski
Uluslararası turizm pazarında destinasyonların tercih edilmesinde yalnızca otellerin kalitesibelirleyici değildir.Turistler aynı zamanda doğal güzellik, temiz deniz, huzur, ulaşım kolaylığı, güvenli çevre ve yaşam kalitesi aramaktadır.
Fethiye'nin bugünkü marka değerini oluşturan unsurların başında da bunlar gelmektedir.Kontrolsüz nüfus artışı ve yapılaşma bazı riskleride barındırmaktadır.
Bunlar maddeler halinde ele alacak olursak;
Trafik ve ulaşım: Yaz aylarında zaten yoğun olan trafik, yeni yerleşim alanları ve artan araç sayısıyla daha da ağırlaşabilir. Turistlerin kısa mesafeleri bile uzun sürede kat etmesi, tatil deneyimini olumsuz etkileyebilir.
Deniz ve koyların kirlenmesi: Artan nüfus ve turizm yoğunluğu, kanalizasyon, atık su ve deniz kirliliği sorunlarının daha dikkatli yönetilmesini gerektirir. Arıtma kapasitesi yetersiz kalırsa doğal güzelliklerin en önemli parçası olan deniz kalitesi zarar görebilir.
Doğal alanların kaybı: Yapılaşma baskısının artması, bugün Fethiye'yi tercih ettiren doğal güzelliklerin zaman içerisinde azalmasına neden olabilir.
Daha uzun konaklayan, daha fazla harcama yapan, yılın farklı dönemlerinde gelen ve doğal değerlere duyarlı turist profili oluşturmak da ekonomik gelişmenin önemli bir yoludur.
Fethiye'nin hedefi daha fazla beton ve daha fazla yatak kapasitesi değil, daha nitelikli ve daha yüksek katma değerli turizm olmalıdır.
Çevresel etkileri: Yeni yerleşik nüfus, yeni kamu kurumları, konutlar, ticari işletmeler ve turizm yatırımları mevcut su kaynakları üzerinde ilave baskı oluşturacaktır.
Fethiyenin en yoğun nüfusunu barındıran Patlangıç, Karaçulha, Çamköy, Esenköy’ün hala kanalizasyon sistemi yoktur. Daha da vahimi Seydikemer ilçesinde hiçbir kanalizasyon sisteminin olmaması, yeraltı sularının kirlenmesi riskini barındırmaktadır. Bu durum acilen çözüme kavuşturulması elzemdir ve il olasına gerek kalmadan da yapılabilir.
Tarım arazilerinin kaybı: Fethiye ve Seydikemer ekonomisinin önemli bileşenlerinden biri de tarımdır.
FTSO'nun 2025 Sosyoekonomik Raporu'na göre Fethiye ve Seydikemer'in toplam ihracatı 49,9 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Yaş meyve-sebze ve su ürünleri gibi üretime dayalı sektörler bu ekonomik yapıda önemli yer tutmaktadır.
İl olmanın ardından ortaya çıkabilecek yeni konut, kamu binası, ticaret alanı ve ulaşım ihtiyaçlarının nerelerde karşılanacağı büyük önem taşımaktadır.Eğer bu ihtiyaçlar verimli tarım arazileri üzerinden karşılanmaya çalışılırsa, yalnızca tarımsal üretim alanları kaybedilmeyecektir.
Bir kentin gelişmesi yalnızca yatırımcıların ve işletmelerin kazançlarıyla ölçülemez.O kentte yaşayan vatandaşların hayatının kolaylaşıp kolaylaşmadığı da dikkate alınmalıdır.
5. Fethiye'nin ihtiyacı daha fazla büyümek mi, daha nitelikli gelişmekmidir?
Bugün Fethiye'nin sahip olduğu turizm değeri, doğal güzellikleri ve yaşam kalitesi tesadüfen oluşmamıştır. Bu değerler yıllar içerisinde oluşmuş, binlerce insanın emeğiyle ekonomik bir güce dönüşmüştür.
Bir kentin gelişmesi için nüfusunun artması, binalarının çoğalması veya idari statüsünün değişmesi tek başına yeterli değildir.
Fethiye'nin bugün ihtiyacı olan şey, yalnızca yeni kamu kurumları değil; mevcut altyapı sorunlarını çözen, doğal değerleri koruyan, yerel halkın yaşam standardını yükselten ve turizmin geleceğini güvence altına alan bir kalkınma anlayışıdır. Bu nedenle konu siyaset üstü ele alınmalıdır.
Unutmayalım:
Bir kenti büyütmek mümkündür. Ancak kaybettiği doğayı, bozulan yaşam kalitesini ve yitirdiği turizm cazibesini yeniden kazanmak her zaman mümkün olmayabilir.
Fethiye'nin geleceği için asıl sorumuz şu olmalıdır: Daha büyük bir Fethiye mi istiyoruz, yoksa gelecek nesillerin de gurur duyacağı, yaşanabilir ve değerini koruyan bir Fethiye mi?” (Özel Haber)
Next




