Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Orman Fakültesi'ndeki araştırmacılar, tutkal kullanmadan yalnız mantar miselleri ve odun lifleriyle ısı depolayabilen yeni bir ahşap kompozit levha geliştirdi. Proje yürütücüsü Prof. Dr. Ali Temiz, bu malzemeyle binalarda yüzde 30 enerji tasarrufu sağlamayı hedeflediklerini söyledi.

TÜBİTAK desteğiyle yürütülen ve İsveç ile Norveç'in ortak olduğu projenin adı "Binalarda Enerji Depolama için Lignoselüloz Matrisli Biyobazlı Faz Değişim Malzemeleri". Üretilen levhalar Türkiye'nin yanı sıra İsveç ve Norveç'te de teste tabi tutuldu.

KTÜ Orman Fakültesi laboratuvarında mantar miseli çalışması yapan araştırmacılar ve Prof. Dr. Ali Temiz

Proje ekibi KTÜ Orman Fakültesi'ndeki laboratuvarda. (Fotoğraf: AA)

Odun liflerini tutkal yerine mantar bir arada tutuyor

Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Temiz, AA muhabirine yaptığı açıklamada çevre dostu malzemelerin giderek yaygınlaştığını, kendilerinin de levhayı yalnız mantar miselleri ve odun lifleriyle ürettiklerini anlattı. Ekip, herhangi bir bağlayıcı kullanmadan elde ettiği bu kompozit malzemeye yaklaşık yüzde 50 oranında faz değiştiren madde emdiriyor.

Temiz, yöntemi şöyle özetledi: "Herhangi bir tutkal kullanılmadan, sadece mantar miselleriyle birlikte kompozit üretiyoruz. Tamamen mantar miselleriyle beraber odun liflerini bir arada tutuyoruz. Ürettiğimiz levhalarda enerji depolama kapasitesi var. Termal enerjiyi de bu şekilde depoluyoruz."

Prof. Dr. Ali Temiz Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi binasının önünde

Proje yürütücüsü Prof. Dr. Ali Temiz. (Fotoğraf: AA)

"Eski taş binalar gibi yazın serin, kışın sıcak"

Malzemenin hem ısınmaya hem de soğutmaya katkı sunduğunu belirten Temiz, ürettikleri levhayı eski taş evlere benzetti: "Eski taş binaların özelliği yazın serin, kışın daha sıcak oluyor. Ürettiğimiz hem masif hem de kompozit malzemelerde benzer özellik söz konusu, depoladığı için." Temiz'e göre ahşap ürünler hem iç hem de dış mekânda kullanılabilecek; ekip, konutlarda harcanan enerjide yüzde 30'a varan tasarruf hedefliyor.

Araştırmacılar malzemeyi zemin kaplaması olarak da deniyor. Temiz, levhanın alttan ısıtmalı binalarda yer döşemesi olarak kullanılmasının ciddi enerji tasarrufu sağlayacağını kaydetti.

KTÜ laboratuvarında kırmızı ışık altında faz değiştiren malzemelerin ısı testinde kullanılan cihazlar

GTA 6 Lucia kimdir? Lucia Caminos’un hikâyesi
GTA 6 Lucia kimdir? Lucia Caminos’un hikâyesi
İçeriği Görüntüle

Levhaların ısı depolama performansı laboratuvarda ölçülüyor. (Fotoğraf: AA)

Avrupa'nın sıfır emisyonlu bina hedefi

Temiz, projenin Avrupa Birliği'nin 2030'dan itibaren tüm yeni binaların sıfır emisyonlu olması ve 2050'ye kadar bina stokunun karbonsuzlaştırılması hedefleri doğrultusunda hazırlandığını söyledi. KTÜ ekibi, projeyi Antalya'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı COP31'de üniversitenin standında tanıttı.

Karadeniz'de ahşabın yeni kullanım biçimleri ilgi görüyor; Trabzon Araklı'daki üç ahşap ev kumandayla 360 derece dönebiliyor. COP31'de doğa ve teknolojiyi buluşturan başka projeler de öne çıktı: My:Celium eseri, ziyaretçilerin beyin dalgalarına göre değişen orman görüntüleri sunuyor, Muğla İztuzu'ndan "COP31" adıyla denize bırakılan caretta ise 175 kilometre yol aldı.

Fotoğraflar: AA