Anadolu Selçuklu Devleti'ne hükmeden sultanların yüzyıllar önceki yüz ve beden özellikleri, Konya'daki hanedan türbesinden çıkarılan kemikler üzerinde yapılan DNA, antropoloji ve anatomi incelemeleriyle yeniden ortaya çıkarıldı. Bilimsel verilere göre hazırlanan, 12'si sultan 17 hanedan üyesinin silikon heykelleri İstanbul'daki Rami Kütüphanesi'nde ziyaretçilerle buluşuyor.

İhlas Haber Ajansı'nın (İHA) haberine göre çalışma, Kültür ve Turizm Bakanlığının onayıyla 2017'de başlatıldı. Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mutluhan Taş ile osteoarkeolog Emel Akpolat'ın yürüttüğü araştırma yaklaşık 6 yıl sürdü. Alaeddin Camii avlusundaki hanedan türbesinden çıkarılan ve beden bütünlüğü bulunmayan kemik kalıntıları önce tasnif edildi, ardından anatomik incelemelerle bir araya getirildi.

Rami Kütüphanesi'ndeki sergide zırhlı ve mızraklı bir Selçuklu sultanı heykeli ile dönem kıyafetli iki heykel

2. Kılıçarslan kısa boylu değilmiş

Araştırmanın en dikkat çeken sonuçlarından biri 2. Kılıçarslan'la ilgili. Tarihî kaynaklarda kısa boylu olarak tasvir edilen sultanın, kemikleri üzerindeki incelemede yaklaşık 1 metre 83 santimetre boyunda olduğu belirlendi. İlerleyen yaşlarında kemik yapısındaki değişiklikler nedeniyle kamburlaştığı, boyunun bu yüzden daha kısa algılandığı değerlendirildi.

Bazı hükümdarların ölümüne ilişkin tarihî anlatımlar da bulgularla karşılaştırıldı. Bizans tarihçileri 1. Gıyaseddin Keyhüsrev'in bir Bizans şövalyesi tarafından başı kesilerek öldürüldüğünü yazıyordu; kemik incelemeleri ise sultanın savaş sırasında aldığı darbe sonucu hayatını kaybettiğine işaret etti. Kösedağ Savaşı'nı kaybeden 2. Gıyaseddin Keyhüsrev'in kafatasında romatoid artritle ilişkilendirilen değişiklikler saptandı.

DNA analizleri hanedan üyeleri arasındaki akrabalık ilişkilerine ve bazı kalıtsal rahatsızlıklara dair veriler de sağladı.

Türkiye Selçuklu Hanedan Sergisi'nde taç kapı görselleri önünde sıralanan sultan heykelleri

Sergide hangi sultanlar var?

Heykelleri hazırlanan 17 hanedan üyesinin 12'si sultan. Sergide şu hükümdarların heykelleri yer alıyor:

  • 1. Kılıçarslan
  • Şahinşah Melikşah
  • 1. Rükneddin Mesud
  • 2. Kılıçarslan
  • 2. Rükneddin Süleyman Şah
  • 3. Kılıçarslan
  • 1. Gıyaseddin Keyhüsrev
  • 1. Alaeddin Keykubat
  • 2. Gıyaseddin Keyhüsrev
  • 4. Kılıçarslan
  • 3. Gıyaseddin Keyhüsrev
  • 2. Gıyaseddin Mesud

"Sultanlarla göz göze geliyormuşum gibi"

Sarıyer'de oturan Oğuzhan Hozat, çalışmayı önce televizyonda izlediğini, Konya'ya gitme imkânı bulamadığını anlattı. Serginin İstanbul'a geldiğini duyunca heyecanlandığını söyleyen Hozat, "Kıyafetler oldukça etkileyici. Sultanların yüzleri çok gerçekçi. Sanki Selçuklu döneminde yaşayan bir insanmışım, Selçuklu sultanları karşımdaymış da onlarla göz göze geliyormuşum gibi bir hissiyat oluşturuyor" dedi.

18 yaşındaki üniversite öğrencisi Muhammed Eren Doğan ise sergiyi sosyal medyadan duyduğunu belirtti: "Anadolu Selçuklu Devleti gibi büyük bir devletin hükümdarlarının heykellerinin yapılması zaten büyük bir olay. Bunun İstanbul gibi merkezî bir yerde sergilenmesi bizim için çok iyi oldu. Yoksa Konya'ya gidecektim. Tam olarak dönemin kıyafetlerine uygun yapılmış, abartılı bir şey yok."

The Neighbourhood İstanbul konseri ne zaman? Biletix’te tarih, yer ve “Yakında” kaydı
The Neighbourhood İstanbul konseri ne zaman? Biletix’te tarih, yer ve “Yakında” kaydı
İçeriği Görüntüle

Sergide açık duran araştırma kitabında 2. Kılıçarslan'a ait bölüm ve bir kemik fotoğrafı

Sergi ne zamana kadar açık, ücretli mi?

Türkiye Selçuklu Hanedan Sergisi, Rami Kütüphanesi'nin sergi salonunda 31 Aralık 2026'ya kadar ücretsiz gezilebiliyor. Sergide heykellerin yanı sıra Konya'dan getirilen eserler de bulunuyor.

Kentteki diğer programlar için İstanbul'da bu hafta hangi etkinlikler var haberimize, Anadolu'nun tarihî mirasından bir başka örnek için de Milas'ta yeniden ayağa kaldırılan Zeus Lepsynos Tapınağı haberimize göz atabilirsiniz. İHA