20 Kasım, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 1989'da bu tarihte kabul edilmesini anan Dünya Çocuk Hakları Günü olarak kutlanıyor. UNICEF bu yılki kampanyasını "My day, my rights, my future" (Günüm, haklarım, geleceğim) sloganıyla duyurdu.

Dünya Çocuk Hakları Günü nedir?

BM'nin resmî gözlem günleri sayfasına göre Dünya Çocuk Günü, UNICEF'in "çocuklar için, çocuklar tarafından" düzenlediği küresel eylem günüdür ve Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 20 Kasım'da kabul edilişini işaret eder. Türkiye'de gün, "Dünya Çocuk Hakları Günü" adıyla anılıyor.

2026 teması: "Günüm, haklarım, geleceğim"

UNICEF kampanya sayfasında çocukların hayatları, hakları ve istedikleri gelecek hakkında konuşmaya çağrıldığını belirtiyor. Kuruluş, çatışmalar, iklim şokları ve eşitsizliğin arttığı dönemde bugün verilen kararların her çocuğun geleceğini şekillendireceğini vurguluyor. Kampanya kapsamında çocukların görüşleriyle "Çocuk Hakları ve Yapay Zekâ Manifestosu" hazırlanması için anket de açıldı. Sloganın Türkçe karşılığı resmî bir çeviri değildir.

Sözleşme ne zaman yürürlüğe girdi, Türkiye ne zaman onayladı?

BM Antlaşmalar Koleksiyonu kayıtlarına göre sözleşme 2 Eylül 1990'da yürürlüğe girdi ve bugün 196 taraf devleti bulunuyor. Türkiye sözleşmeyi 14 Eylül 1990'da imzaladı, 4 Nisan 1995'te onayladı. Türkiye, 17, 29 ve 30. maddeleri Anayasa ve Lozan Antlaşması hükümleri çerçevesinde yorumlama hakkını saklı tuttu.

UNICEF, sözleşmeyi tarihin en geniş kabul gören insan hakları antlaşması olarak tanımlıyor. Sözleşme; çocukların korunma, eğitim ve görüşlerinin dikkate alınması gibi haklarını ve bu hakları güvenceye almada devletlerin ve yetişkinlerin sorumluluklarını düzenliyor. Çocukların iklim konusundaki taleplerine ilişkin Türkiye Çocuk İklim Bildirgesi'nin COP31'de sunulması haberimize de göz atabilirsiniz.

Cezaevinde aşçılığı öğrendi, tahliye sonrası kendi işini kurdu
Cezaevinde aşçılığı öğrendi, tahliye sonrası kendi işini kurdu
İçeriği Görüntüle

Kaynak: BM, UNICEF, BM Antlaşmalar Koleksiyonu. Fotoğraf: Shixart1985 / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 (temsili)